By By Arnold Matencio Valledor
GUSTO MO BANG MAGING MANUNULAT?
posted 18-Mar-2017  ·  
249 views  ·   0 comments  ·  

Gusto mo bang maging manunulat? 

Sa aklat na Gabay sa Pagsusulat ng Maikling Kuwento ni Reynaldo A. Duque, Palanca Hall of Famer, sinabi niya na sinomang nangangarap na maging manunulat ay kailangang mag-umpisa sa pagbasa-basa gamit ang mapanuring pag-iisip at matalas na magmasid sa mga bagay na nasa paligid.

Materyal sa pagsusulat ang anomang mababasa at obserbasyon sa mga nangyayari sa paligid. 

Hindi biro ang pagsusulat.  Mataas na uri ito ng sining. Kailangang magkaroon ng malalim na kaalaman ang sinomang nagtatangkang magsulat sa genre na kaniyang susulatin.  Kung gustong magsulat ng maikling kuwento halimbawa, ay kailangang pag-aralan ng maige ang pagsusulat nito mula sa unang linya ng mga salitang gagamitin hanggang sa pinakahuli. Kailangang maalam sa mga uri ng tauhang gagamitin, sa banghay, tagpuan, tema, damdamin, salitaan, paningin, simbolo, parikala, paglalarawan, at estilo. Kailangang hindi maputol ang interes ng mambabasa hanggang sa wakas ng kuwento.  At ito ang maituturing na pinakakritikal na bahagi ng pagkukuwento bukod sa kailangang maging lohikal ang pagkakasulat upang maging kapani-paniwala at hindi magmukhang niloloko lamang ang mambabasa.  Kapag hindi ito napagtagumpayan ng isang nagtatangkang manunulat ay ibabasura lamang ng editor ang kuwentong pinagpuyatan.

Kailangang bumili ng aklat o di kaya ay mag-browse sa internet upang maging maalam sa sining ng pagsusulat ng genre na gustong sulatin lalo na at iilan lamang ang manunulat sa sariling lugar na puwedeng mapagtanungan at hingian ng oras na basahin at punahin ang isinulat.  Kailangang magbasa ng mga award-winning na akda ng genre na gustong sulatin.  Pag-aralan ang mga ito ng mabuti.  Himayin.  Hanapin ang mga katangian na nagpanalo sa mga ito sa isang pambansang patimpalak sa panitikan.  Gawing batayan ang mga iyon sa mga susulating akda ngunit huwag tangkaing gayahin ang estilo sa halip ay lumikha ng sariling pagkakakilanlan.

Kapag nakapagsulat na maging anomang genre ito, mainam na huwag ipasa agad sa editor. Patulugin muna ito ng kung ilang araw na ang ibig sabihin ay isantabi muna ito hanggang sa lumipas ang kagalakan na nararamdaman habang isinusulat at pagkatapos na maisulat ito.  Bakit?  Dahil habang ang kagalakan na dulot ng pagkakasulat ng akda ang nananaig sa isip at puso ng manunulat ay hindi siya ganoon kahigpit magkritiko sa sariling akda kaya madalas na marami siyang hindi makikitang mali sa akda kaysa kung patutulugin niya ito ng kung ilang araw.  Bilang manunulat, kailangang ikaw ang pinakamahigpit na kritiko ng sariling akda.  Hindi kailangang iasa sa editor mismo ng diyaryo o magasin ang pagpapakinis ng akda.  Dahil walang magtitiyagang editor sa manunulat na walang pagpapahalaga sa sariling akda.  Sa pag-e-edit, kapag nagduda sa isang pangungusap o sa isang talata kung ito ay makapagpapaigting sa bisa ng akda ay agad na itong alisin.  Kapag pinagdudahan na ang halaga ng isang bahagi ng akda ay siguradong hindi na ito kailangan sa akda.

Madalas na naghihintay ng inspirasyon ang nag-uumpisang manunulat upang makapagsulat.  “Kaya hindi nakapagsusulat o kung makapagsulat man ay kakaunti lamang,” sabi ni Peggy Rynk, Amerikanang manunulat.  “Ang masining na panulat ay bunga ng madalas na pagsusulat… ng constant practice at hindi ng paghihintay ng inspirasyon,” dagdag pa niya.

Magsulat anomang oras na may pumasok na ideya sa isip.  Kaya kailangang may bitbit lagi ng notebook at ballpen o kung hindi naman ay i-save sa cp o direktang i-post sa fb.  Dito, hindi kailangan na ang buong akda ang isusulat lalo na kung naisip ito habang nagluluto, naglalaba, kumakain, naglalaro o nagbibiyahe kundi ang pinaka-ideya lamang.  Saka na lamang isulat ang kabuuan pagdating ng gabi o anomang oras na libre.

            Anomang nasa isip kapag nasa harapan na ng computer ay isulat nang isulat na hindi muna iniisip ang sining ng pagsusulat dahil ito ay makahahadlang lamang sa patuloy na pagdaloy ng ideya na ibinubuhos ng isip.  Pagkatapos na maisulat na ang lahat na nasa isip ay saka na pahalagahan ang sining ng pagsusulat. Basahin. Rebisahin.  Basahin.  Rebisahin. Hanggang sa maisaayos ang lahat kasama ang sintaks at pinakatamang paggamit ng anomang uri ng bantas. Hanggang sa makita, marinig, malanghap, madama, at malasahan ang akda, ayon kay LaVyrle Spencer, Amerikanong manunulat.           

            Ang manunulat na nagtatagumpay sa larangan ng panitikan ay ang mga manunulat na may tumpak na pananaw at larawang-diwa, ayon kay Duque.  Tatlo iyon: una, nararapat kilalanin ng manunulat ang mga taong kabilang sa lipunan na tagpuan ng kanyang isinusulat; ikalawa, kailangang batid ng manunulat ang magiging kabuluhan ng kanyang susulating kuwento (o anomang akda) sa lipunang kaniyang ginagalawan; at ikatlo, ang pagsusuri ng manunulat sa lipunan ay nararapat na maging gabay niya ang isang tumpak na pananaw, kung hindi man pagkaunawa, sa kalinangan at kasaysayan nito.

            Gusto mo bang maging manunulat?         

            Magsulat.  At sikaping mapabilang ang pangalan sa panitikan ng bansa.

0 comments
new to catanduanestribune.com?
connect with us to leave a comment.
connect thru
Cancel
Cancel
Cancel
Other Maikling Kuwento articles
home home album photo album blogs blogs